Bonen zijn niet alleen lekker, ze zijn ook 'goede buren' in de moestuin. Dankzij hun vermogen om stikstof te binden, maken ze de bodem rijker voor andere gewassen. Met companion planting, het bewust combineren van planten die elkaar helpen, haal je meer uit dezelfde moestuinbak, zonder extra bemesting.
Waarom bonen zulke goede plantvrienden zijn
Bonen horen bij de vlinderbloemigen, net als erwten en tuinbonen. Via bacteriën (rhizobium) in kleine wortelknolletjes binden ze stikstof uit de lucht en zetten dit om in voedingsstoffen die achterblijven in de bodem. Daarmee bemesten ze als het ware hun buren, zonder dat jij daar iets voor hoeft te doen. Vooral gewassen die veel stikstof nodig hebben, zoals kool, mais en komkommer, profiteren hiervan. Dit maakt bonen ook een uitstekend gewas om in je vruchtwisseling op te nemen, tussen twee "gulzige" gewassen in.
De beste combinaties voor bonen
Mais en pompoen vormen samen met bonen de bekende "drie zusters": mais dient als natuurlijke klimsteun voor stokbonen, terwijl pompoen met zijn brede bladeren de bodem beschaduwt en onkruid onderdrukt. Komkommer en tomaat profiteren goed van de extra stikstof die bonen in de bodem achterlaten en groeien er merkbaar steviger door. Wortel en radijs groeien prima tussen bonenplanten door, omdat ze weinig concurreren om licht en ruimte. Goudsbloem of tagetes naast je bonen houdt bovendien bladluis en andere plaagdieren op afstand, wat het gebruik van bestrijdingsmiddelen overbodig maakt. Ook spinazie of sla vinden het prima om in de lichte schaduw van hogere stokbonen te groeien, zeker in de warmere zomermaanden wanneer volle zon ze snel doet schieten.
Wat je beter niet naast bonen zet
Ui, knoflook en sjalot remmen de groei van bonen af, dus zet ze liever in een ander bed. Ook erwten kun je beter niet te dicht bij bonen planten: ze trekken dezelfde ziektes en plagen aan, zoals bonenrot en zwarte bonenluis en ze concurreren om dezelfde voedingsstoffen in de bodem. Houd bij twijfel simpelweg een vuistregel aan: plant geen twee soorten peulvruchten vlak naast elkaar.
Zo pas je 'companion' planting toe in 4 stappen
- Kies je hoofdgewas, bijvoorbeeld mais of tomaat, en bepaal waar dit in je moestuinbed komt te staan.
- Zaai of plant de bonen op 5 tot 10 cm afstand van hun plantvriend, met genoeg ruimte om te klimmen of zich uit te breiden. Stokbonen hebben een steun van minstens 1,5 meter nodig, stamslabonen kunnen dichter op elkaar.
- Laat de bonenplanten na de oogst met wortel en al in de grond staan in plaats van ze eruit te trekken, zodat de gebonden stikstof vrijkomt in de bodem.
- Plan voor het volgende seizoen een stikstofminnend gewas op diezelfde plek, zoals kool, mais of bladgroenten, om optimaal van de bodemverbetering te profiteren.
Wil je verschillende soorten bonen combineren in je moestuin? Bekijk ons ruime aanbod stok-, stamsla- en tuinbonen in de collectie Bonen.
Veelgestelde vragen
Kan ik bonen combineren met aardappels?
Nee, dat wordt afgeraden. Beide gewassen zijn gevoelig voor schimmelziektes en kunnen elkaar besmetten.
Hoeveel stikstof leveren bonen echt op?
Dat verschilt per bodem en boonsoort, maar reken op een merkbare bodemverbetering voor het gewas dat er daarna staat.
Kan ik bonen combineren op een klein balkon?
Ja, in grote potten kun je bijvoorbeeld sperziebonen combineren met kruiden zoals bonenkruid.
Moet ik bonen elk jaar op een andere plek zetten?
Ja, wisselteelt voorkomt bodemziektes en houdt je moestuin gezond.
Share:
Aardappels bewaren: zo houd je je oogst maanden goed